The Hong Kong University (香港大學; HKU)
มหาวิทยาลัยฮ่องกง (The Hong Kong University) (香港大學; HKU) เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในฮ่องกง ก่อตั้งในปี 1887 โดยอังกฤษ โดยเริ่มจากการเป็นสถาบันการศึกษาแพทย์ ในพ.ศ. 2452-2554 เริ่มมีความคิดในการตั้งเป็นมหาวิทยาลัย ครั้งแรกเปิดสอนใน 3 คณะ คือ คณะศิลปศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ และคณะวิศวกรรมศาสตร์ HKU เป็นมหาวิทยาลัยอันดับ 1 ของฮ่องกง อันดับที่ 21 ของโลก (อ้างอิงจาก QS World University Ranking 2023) มีจำนวนนักศึกษาปริญญาตรีประมาณ 17,000 คนและนักศึกษาบัณฑิตศึกษา ประมาณ 9,800 คน
หลักสูตรการศึกษาทั่วไปของ HKU มีฐานอยู่บน “หลักสูตรแกนกลาง (Common Core Curriculum)” ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริม critical thinking จัดการกับปัญหาที่ซับซ้อน หลักสูตรประกอบด้วยรายวิชาscientific and technological literacy, humanities, global issues, and China: culture, state, and society โดยมหาวิทยาลัยเน้น innovation, interdisciplinary, internationalization impact และ United Nations Sustainability Goals
ในแต่ละรายวิชาเท่ากับ 6 หน่วยกิต นักศึกษาจะต้องลงทะเบียนเรียน 4-6 รายวิชา (24-36 หน่วยกิต)
รายวิชา Common core ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่
- Arts and humanities
- Science, Technology and Big data
- Global Issues
- China: Culture, State and society
HKU ให้ความสำคัญกับการเรียนการสอนแบบสหวิทยาการและการสืบค้นอย่างมีวิจารณญาณ (critical inquiry) โดยสนับสนุนให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาในชีวิตจริง หลักสูตรมีวิธีการสอนที่หลากหลาย รวมถึงการบรรยาย การสัมมนา โครงการกลุ่ม และโอกาสในการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง
ตัวอย่างการสอนในรายวิชา
ในรายวิชามีจำนวน 36 ชั่วโมง แบ่งเป็น 24 ชั่วโมงบรรยาย และ 12 ชั่วโมงสำหรับ small class tutorials (2 ชั่วโมงบรรยาย และ 1 ชั่วโมง tutorial ในแต่ละสัปดาห์) โดยปกติในแต่ละรายวิชาจะสอนโดยผู้สอนจำนวนมากถึง 4 คน และอาจจะมีการใช้ Teaching assistant มาช่วยใน tutorial
- ไม่มีสอบปลายภาคในรายวิชาศึกษาทั่วไป แต่จะใช้การประเมินที่หลากหลาย ในรายวิชาเน้นให้นักศึกษาทำโครงงานวิจัย โดยโครงงานดังกล่าวมาจากการทำความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก ตัวอย่างของการประเมิน เช่น photo journal, poster presentations, art installations, geocaching analysis, app development, ethnographies เป็นต้น
- อาจารย์ในคณะสามารถเสนอรายวิชา GE ได้ โดยจะต้องผ่านคณะกรรมการประจำคณะ และผ่านคณะกรรมการ Common Core โดยมหาวิทยาลัยมีงบสนับสนุนให้กับรายวิชา โดยมีการปรับปรุงรายวิชาทุก 3 ปี โดยใช้ satisfactory review (https://da.talic.hku.hk/2022-23-sleq-ug-key-findings/) โดยจะมีคู่มือเอกสาร แนวปฏิบัติต่าง ๆ เพื่อเป็นคู่มืออ้างอิง
- มีการตรวจสอบคุณภาพของการจัดการเรียนการสอนโดยผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก (External examiners) จากหลากหลายสาขาวิชา เพื่อตรวจสอบรายวิชา และการประเมินผล มีการพูดคุยกับผู้สอน tutor และผู้เรียน
ในแต่ละปี จะมีการประชุมพบปะประจำปี (Annual Forums) กับอาจารย์ผู้สอนและ tutors เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอน และพบปะผู้เรียนนอกเหนือจากการประเมินอย่างเป็นทางการ
การไปศึกษาดูงานในครั้งนี้ ทำให้ได้เข้าใจบริบทการจัดการเรียนการสอนของแต่ละมหาวิทยาลัยในระดับสากล นอกจากนั้น ยังทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนการเรียนการสอนศึกษาทั่วไปในมหาวิทยาลัยประเทศไทยที่ไปดูงานด้วยกันในครั้งนี้ด้วย สำหรับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นแห่งเดียวที่มีการบริหารจัดการที่ตั้งสำนักขึ้นมาดูแลโดยเฉพาะ คือ สำนักวิชาพหุภาษาและการศึกษาทั่วไป โดยก่อนหน้านี้สำนักที่ดูแลศึกษาทั่วไปในฝั่งมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ รวมถึงกีฬาและออกกำลังกาย คือ สำนักวิชาศิลปศาสตร์ ส่วนสำนักวิชาที่ดูแลการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์พื้นฐานคือ สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ ส่วนการเรียนการสอนด้านไอทีนั้นคือสารสนเทศศาสตร์ จนปัจจุบันเมื่อมีการปรับปรุงศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์นั้นได้เพิ่มวิชาด้าน AI เข้ามาจึงมีสำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์เข้ามาร่วมดูแล แต่หลังจากปรับปรุงศึกษาทั่วไป 2567 วิชา AI ได้เป็นวิชาเลือกเสรีที่ทุกสำนักต้องเรียน และสำนักวิชาพหุภาษาและการศึกษาทั่วไปก็มีเพิ่มรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการ การวางแผนการเงิน การวิจัย และด้านสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อน เข้ามานอกเหนือจากวิชาด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ที่เป็นวิชาหลักเดิมที่ต้องสอนให้กับนักศึกษาทุกสำนักวิชา เพื่อให้นักศึกษาได้ทักษะที่จำเป็นต่อการเตรียมพร้อมในการเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยและเป็นบัณฑิตที่สมบูรณ์ในอนาคต