SOLGEN ศึกษาดูงาน พัฒนาความร่วมมือด้านการบริหารจัดการรายวิชาศึกษาทั่วไป และการจัดการเรียนการสอนที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง ณ เขตบริหารปกครองพิเศษฮ่องกง และสาธารณรัฐไต้หวัน
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นำโดยรองศาสตราจารย์ ดร.สุรินทร์ ไหมศรีกรด รองอธิการบดีและรักษาการแทนคณบดีสำนักวิชาพหุภาษาและการศึกษา พร้อมด้วยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุธัญญา ด้วงอินทร์ ผู้ช่วยอธิการบดีและรักษาการแทนผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านการเรียนการสอน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทวีลักษณ์ พลราชม และอาจารย์ปวิรศา ประดิษฐศร ได้เดินทางไปศึกษาดูงานและพัฒนาความร่วมมือด้านการบริหารจัดการรายวิชาศึกษาทั่วไป และการจัดการเรียนการสอนที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง (English as a Medium of Instruction: EMI) ณ เขตบริหารพิเศษฮ่องกงแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน และสาธารณรัฐไต้หวัน ระหว่างวันที่ 2-7 กันยายน พ.ศ. 2567
เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2567 คณะศึกษาดูงานได้เดินทางไปเยี่ยมชมมหาวิทยาลัย 2 แห่งในเขตบริหารพิเศษฮ่องกง ได้แก่ The Hong Kong Polytechnic University และ City University of Hong Kong
มหาวิทยาลัยจัดการตนเองอย่าง PolyU Education in CPCE มีการบริหารงานแบบเอกเทศและเลี้ยงตนเอง อย่างไรก็ตาม การดำเนินการทุกภาคส่วนของมหาวิทยาลัยก็ยังอยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดจากภาครัฐและกรรมการที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ ความโปร่งใสในการบริหาร ทางคณะฯ ได้รับการกล่าวต้อนรับโดย Professor Peter Yuen คณบดีมหาวิทยาลัย หลังจากนั้นมีการแนะนำมหาวิทยาลัย การนำเสนอการจัดการเรียนศึกษาทั่วไป และการดำเนินการเกี่ยวกับการใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง (EMI) สิ่งที่น่าสนใจคือ การมีระบบประเมินการเรียนการสอนในหลายมิติ การสนับสนุนการเรียนรู้ของนักศึกษา ซึ่งส่วนมากในมหาวิทยาลัยจะเป็นนักศึกษาต่างชาติ นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยได้กำหนดให้นักศึกษาแรกเข้ามีคะแนน TOEFL 550 หรือ IELTS 6 เป็นอย่างน้อย ดังนั้นในการพัฒนาภาษาอังกฤษจึงมุ่งเน้นในเรื่องการเขียนทางวิชาการ และให้ความสำคัญกับการเรียนการสอนที่ใช้ AI เพื่อให้สอดคล้องกับยุคสมัย
ในแง่การพัฒนาอาจารย์ใหม่ มหาวิทยาลัยมีการจัดโปรแกรมอบรมอาจารย์ใหม่ 30 ชั่วโมง ทั้งในรูปแบบ onsite และ online เพื่อกำหนดคุณภาพการเรียนการสอน นอกจากนี้ยังมีคู่มือให้ศึกษาเพิ่มเติมอีกด้วย
ในส่วนของโครงสร้างศึกษาทั่วไป (General Education) ครอบคลุมทั้งในระดับอนุปริญญาและปริญญาตรี โดยในหลักสูตรอนุปริญญามีโครงสร้างคล้ายคลึงกัน เน้นทักษะคิดเชิงวิเคราะห์ วิชาสถิติ มีหลักสูตรวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์จีน ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ผ่านการให้บริการสังคม เน้นให้มีวิชาด้านจริยธรรมทางวิชาการ ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการข้อมูล การพัฒนาความเป็นมืออาชีพทางวิชาการ การจัดการเรียนการสอนแตกต่างกันในแต่ละวิชา แต่มีรูปแบบ tutorials ร่วมด้วย มีการทำแผนที่ทักษะ (Skill mapping) ซึ่งใช้เป็นกลยุทธ์ในการพัฒนาหลักสูตร โดยมีการระบุทักษะที่นักศึกษาควรได้รับในแต่ละสัปดาห์ของโปรแกรมการศึกษา วิธีการนี้ช่วยให้มั่นใจว่าการเรียนการสอนมีความสอดคล้องกับผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง และนักศึกษาจะได้รับการพัฒนาทักษะอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
City University of Hong Kong (CityU) มีการดำเนินการในการจัดการเรียนการสอนศึกษาทั่วไป เรียกว่า Gateway Education ที่เน้นการสอนพื้นฐานด้วยมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ ธุรกิจ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตั้งอยู่ใกล้กับศูนย์การค้า Festival Walk บนเกาะเกาลูน ฮ่องกง สิ่งที่น่าสนใจคือพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมีไม่มาก แต่ถูกใช้อย่างคุ้มค่าและเน้นนวัตกรรมและเทคโนโลยี โดยชื่อแต่ละคณะบ่งบอกอัตลักษณ์ทางด้านนี้ได้ดี และมีห้องจัดแสดง innovation ต่างๆ ตลอดทางเดินของตึกจะมีมุมให้นักศึกษาได้ทำกิจกรรมและจัดแสดงผลงาน ที่คณะฯ พบคือ การจัดแสดงโครงการเกี่ยวกับ Service Learning ที่ให้นักศึกษาออกไปทำกิจกรรมที่ตนเองสนใจเพื่อบริการสังคม ผู้ที่มาคอยต้อนรับ เดินชม และแนะนำมหาวิทยาลัย คือ Associate Professor Jack PUN Kwok Hung the ซึ่งมาจาก Department of English หลังจากนั้นทางคณะฯ ได้มีการนั่งพูดคุยเกี่ยวกับการใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลางในการสอนที่มหาวิทยาลัยโดยอาจารย์แจ็ค ปัน ซึ่งมีงานวิจัยในด้านการเรียนการสอนภาษาอังกฤษ และเขียนหนังสือเกี่ยวกับการใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลางในการสอน
จากนั้นในวันที่ 6 กันยายน 2567 คณะศึกษาดูงานได้เดินทางไปศึกษาดูงานที่ National Taiwan Normal University (NTNU) มหาวิทยาลัยเก่าแก่ของไต้หวัน ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1922 เพื่อมุ่งเน้นผลิตบุคลากรด้านการศึกษา ในปัจจุบันมีการจัดการเรียนการสอนแบบเต็มรูปแบบในหลากหลายสาขาวิชา มีนักศึกษาทั้งสิ้นประมาณ 16,000 คนและบุคลากรประมาณ 1,600 คน มหาวิทยาลัยแห่งนี้ขับเคลื่อนการเรียนการสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลางตามนโยบายของรัฐ และได้งบประมาณสนับสนุนจากรัฐ มีการจัดตั้งศูนย์ที่ให้บริการเสริมทักษะด้านภาษาอังกฤษในรูปแบบต่างๆ ให้กับนักศึกษา และมีนโยบายสร้างแรงจูงใจให้แต่ละรายวิชาสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง นักศึกษาสามารถเลือกเรียนรายวิชาที่เป็นภาษาอังกฤษได้ตามความสมัครใจ นอกเหนือจากสอนโดยภาษาจีนที่เป็นภาษาหลัก อาจารย์ผู้สอนจะได้รับแรงจูงใจหากใช้รูปแบบการเรียนการสอนแบบใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง เช่น ได้รับการยกเว้นประเมินการสอนจากนักศึกษา 2 ภาคการศึกษา และพบว่าอาจารย์ที่สอนแบบ EMI มีผลประเมินที่สูงขึ้น
มหาวิทยาลัยแห่งนี้เน้นทักษะการสื่อสารในการเรียนการสอน ซึ่งหากอาจารย์มีความตั้งใจในการสอน จะสะท้อนออกมาจากวิธีการสอน การสื่อสารทั้งแบบวัจนะและอวัจนภาษา การใช้ EMI ในการสอนนี้อีกด้านหนึ่งคือการเปิดประสบการณ์ระดับโลกให้กับนักศึกษาในการเชื่อมต่อกับผู้อื่น นอกจากนี้ NTNU มีศูนย์สนับสนุนด้านการเรียนการสอนแบบ EMI คือ Centre for Academic Literacy or CAL และมีการสร้างบรรยากาศต่างๆ ที่เอื้อต่อการใช้ภาษาอังกฤษ เพื่อพัฒนานักศึกษาในมหาวิทยาลัย